VSG: VitIndex vormt brug tussen kennis, beleid en uitvoering

Nog drie maanden. Vanaf september is de VitIndex voor alle Nederlandse gemeenten beschikbaar. Op dat dashboard van SDV vinden gemeenten alle relevante data op het gebied van sport en bewegen. “Wij verwachten dat de VitIndex gemeenten helpt sport en bewegen steviger te verbinden aan bredere maatschappelijke opgaven, zoals gezondheid, preventie, kansengelijkheid, leefbaarheid en sociale samenhang. Aan elementen uit wat ‘brede welvaart’ heet”, aldus directeur André de Jeu van Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) dat samen met SDV en het Mulier Instituut aan de VitIndex bouwt.

Sport en bewegen voor brede welvaart

VSG is een landelijke organisatie die 70 procent van de Nederlandse gemeenten vertegenwoordigt. De Jeu kijkt reikhalzend uit naar september, naar het lanceren van de VitIndex: “Voor VSG en gemeenten betekent sport en bewegen voor brede welvaart dat sport en bewegen niet alleen wordt gezien als doel op zich, maar als krachtig middel. Dat vraagt van gemeenten om sport en bewegen structureel te verbinden met andere beleidsterreinen. Zodat inwoners in hun wijk, dorp of stad gezonder, actiever en meer verbonden kunnen leven. Wat VSG betreft is daarvoor objectieve data nodig van het sociaal- en fysieke domein, gekoppeld aan het zorgdomein.”

Sport- en beweegbeleid onderbouwen met data

Hoe staat het met de sportvoorzieningen in je gemeente? Hoe tevreden zijn de inwoners over hun eigen gezondheid en hoeveel van hen voldoen aan de beweegrichtlijn? De VitIndex stelt beleidsadviseurs in staat zelf de data te vergelijken met andere gemeenten of een landelijk gemiddelde. Ze kunnen zelfs binnen hun gemeente op wijkniveau vergelijken. “De VitIndex gaat gemeenten helpen het sport- en beweegbeleid met goed onderbouwde data verder te ontwikkelen”, zei Remco Hoekman, directeur van het Mulier Instituut eerder.

Beter inzicht en handelingsperspectief

De meerwaarde van de VitIndex zit volgens VSG  in het samenbrengen en duiden van relevante data. De Jeu: “Dat gebeurt op een manier die gemeenten helpt in het gesprek met bestuurders, collega-domeinen en regionale partners. Data moet niet leiden tot extra verantwoordingsdruk, maar tot beter inzicht en handelingsperspectief. De VitIndex moet gemeenten helpen om scherper te zien waar inzet nodig is en welke keuzes effect kunnen hebben.”

Informatie nóg bruikbaarder maken

De VitIndex komt in de plaats van de Monitor Sport en Gemeenten (van VSG) en de regioperspectieven van het Mulier Instituut. “Die hebben de afgelopen jaren geholpen om beter zichtbaar te maken hoe gemeenten ervoor staan op sport- en beweegbeleid”, aldus De Jeu. “De volgende stap is om die informatie nog bruikbaarder te maken voor beleidskeuzes. Door niet alleen te beschrijven wat er is, maar ook te helpen duiden waar opgaven liggen en welke verschillen er zijn tussen gemeenten, regio’s en doelgroepen.”

Datagedreven en vraaggericht

De VitIndex past daar volgens De Jeu logisch bij: “Omdat gemeenten steeds meer datagedreven en vraaggericht willen werken. Voor VSG is dit een belangrijke ontwikkeling richting beleid dat niet alleen goed bedoeld is, maar ook beter onderbouwd, beter uitlegbaar en bij te sturen als dat uit monitoring noodzakelijk blijkt.

Structureel onderdeel van lokaal en regionaal beleid

De VitIndex is voor VSG geslaagd als gemeenten het instrument daadwerkelijk gebruiken om betere gesprekken te voeren en betere keuzes te maken. Dus niet als een ranglijstje, maar als een hulpmiddel om vragen te stellen: wie bereiken we wel en niet, waar staat vitaliteit onder druk, welke wijken of groepen vragen extra aandacht en hoe kunnen sport en bewegen daaraan bijdragen? Het grotere doel is, stelt De Jeu, dat sport en bewegen structureel onderdeel worden van lokaal en regionaal beleid voor brede welvaart.

Brug tussen kennis, beleid en uitvoering

SDV, het Mulier Instituut en VSG werken bij het maken van het dashboard VitIndex ook samen met de Beweegalliantie, NOC*NSF, JOGG en Kenniscentrum Sport & Bewegen. Ook het RIVM, POS en InnoBeweegLab zijn betrokken. “De samenwerking is constructief en we zijn complementair”, aldus De Jeu. “Wij zien de VitIndex als een gezamenlijk instrument om de brug te slaan tussen kennis, beleid en uitvoering.”